انواع الکترود جوشکاری، مشخصات و کاربرد انواع سیم جوش و جدول سیم جوش

سان‌ترین راه برای اتصال بادوام و عمری قطعات فلزی، جوشکاری است. برای عمل جوشکاری هم نیاز به یک دستگاه جوش و الکترود جوشکاری و یا سیم جوش است. اما انواع الکترود جوشکاری و سیم جوش بر چه اساسی و به چند دسته تقسیم‌بندی می‌شوند؟ هر الکترود مناسب چه نوع جوشی است و چطور باید الکترود درست را انتخاب کنیم؟

در این مقاله به سوالات بالا پاسخ می‌دهیم. رونیکس را بخوانید.

الکترود چیست و چطور دسته‌بندی می‌شود؟

الکترود یک قطعه رسانا است. یک طرف الکترود فلزی و طرف دیگر غیرفلزی است. طرف فلزی را به دستگاه جوش و طرف غیر فلزی را به قطعه کار متصل می‌کنند. وقتی الکترود به دستگاه جوش متصل می‌شود، تشکیل یک قوس الکتریکی می‌دهد و دو قطعه فلزی را به هم متصل می‌کند.

الکترودها بر اساس موارد مختلفی دسته‌بندی می‌شوند، از جمله:

1. قطر
2. نوع پوشش
3. ساخت
4. جنس مفتول
5. ضخامت پوشش
   

   انواع الکترود جوشکاری بر اساس قطر

   قطر یکی از پارامترهای مهم در انتخاب الکترود جوشکاری است. کاربر با توجه به نوع کار، ضخامت قطعه کار و همچنین دستگاه جوش باید قطر الکترود را انتخاب کند. قطر الکترودهای جوشکاری را می‌توان بر اساس جدول زیر تقسیم‌بندی کرد:

   قطر(mm)	۲.۶	۳.۲	۴	۵
   طول(mm)	۳۵۰	۳۵۰	۴۵۰	۴۵۰
   آمپر	۶۰-۹۰	۱۰۰-۱۲۰	۱۱۰-۱۶۰	۱۶۰-۲۲۰

   مشخص است که هرچه قطر و طول الکترود بیشتر باشد، دستگاه جوش باید آمپر قوی‌تری در اختیار کاربر قرار دهد. ۵ میلی‌متر ضخیم‌ترین نوع الکترود است که برای فعالیت‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

   انواع الکترود جوشکاری بر اساس نوع پوشش

   از دیگر پارامترهای دسته‌بندی الکترودهای جوشکاری، نوع پوشش آن‌ها است. الکترودها بر اساس نوع پوشش به موارد زیر تقسیم می‌شوند.

   الکترود قلیایی، کیفیت جوش بالا

   پرکاربردترین نوع الکترود، الکترود با پوشش قلیایی است. این محصول از ترکیباتی مثل کربنات منیزیم، فلورید کلسیم و کربنات کلسیم ساخته شده است. از ویژگی‌های مثبت جوشکاری با این نوع الکترود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

   • کیفیت بالای جوش
   • کاهش رطوبت
   • کاهش اکسیژن فلز
   • ایجاد گاز محافظ کار
   • جداسازی ناخالصی‌هایی مانند گوگرد و فسفر از محل جوش
   • تشکیل سرباره چسبناک

   الکترود اسیدی و جوشکاری آسان

   کاربرد انواع سیم جوش در ساخت الکترودهای اسیدی از موادی مانند اکسیدها، سیلیسیم و کربنات منگنز استفاده شده نیز است. الکترود اسیدی در همه موقعیت‌های جوشکاری کاربرد دارد. البته عمق نفذ این الکترود زیاد نیست. از مزیت‌های این الکترود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

   • سطح هموار و براق قطعه‌کار بعد از جوشکاری
   • جدسازی راحت سرباره پس از اتمام عملیات جوشکاری
   • شروع آسان جوشکاری
   • انعطاف پذیری و مقاومت در برابر ضربه
     

     الکترود رتیلی، جداسازی راحت

     اکسید تیتانیوم به نام ماده رتیلی هم نامگذاری می‌شود. به همین خاطر الکترودهایی که ساخته از این ترکیب شیمیایی هستند، به اصطلاح رتیلی نام دارند. الکترود رتیلی هم با جریان برق AC و هم با جریان برق DC قابلیت کار دارد. این الکترود برای جوشکاری کنج‌ها، گوشه‌ها، قسمت‌های افقی و جوشکاری سربالا مناسب است. از دیگر مزیت‌های استفاده از این نوع الکترود موارد زیر است:

     • پایداری قوس الکتریکی
     • گرده جوش منظم و دقیق
     • جداسازی راحت سرباره
     • پاشش ناچیز جوش

     الکترود سلولزی و عمق بالای جوشکاری

     40 درصد این نوع الکترودها، از سلولز تشکیل شده است. این الکترودها با جریان مستقیم برق DC کار می‌کنند و گاز هیدروژن و دی‌اکسیدکربن آزاد شده هنگام کار با این الکتردها، قوس الکتریکی را از نفوذ گازهای مخرب موجود در اتمسفر محافظت می کنند

      

     از دیگر مزیت‌های الکترودهای سلولزی می‌توان موارد زیر را نام برد:

     • سرباره نازک و غیر چسبنده
     • امکان استفاده در موقعیت‌های مختلف
     • ایجاد قووس قوی و پایدار
     • نفوذ و عمق جوش بالا
       

       الکترود اکسیدی با پوشش ضخیم

       الکترودهای اکسیدی از پوشش شیمیایی شامل منگنز، سیلیکات و اکسید آهن ساخته شده است. این نوع الکتردها هم با جریان DC و هم با جریان AC کار می‌کنند. محل جوش حاصل از الکترودهای اکسیدی صاف و یکنواخت است. از دیگر مزیت‌های این نوع الکترود می‌توان موارد زیر را نام برد.

       • پوشش ضخیم
       • جداسازی آسان سرباره
         

         انواع الکترود جوشکاری از نظر نوع ساخت

         یکی دیگر از پارامترهای دسته‌بندی انواع سیم جوش، نوع ساخت آن است. الکتردها از نظر نوع ساخت به موارد زیر تقیبم‌بندی می‌شوند:

         الکترود کم هیدروژن

         در پوشش الکترودهای کم هیدروژن، از مقدار کمی هیدروژن استفاده شده است. از این نوع الکتردها برای جوشکاری فولاد پرکربن استفاده می‌شود.

         الکترود چسبان سریع با نرخ رسوب بالا

         نرخ رسوب‌گذاری در الکترودهای چسبان سریع زیاد است. دلیل این اتفاق مقدار زیاد پوشش در این نوع الکترودهای جوشکاری است.

         الکترود انجماد سریع با قوس مقاوم

         الکترودهایی که به روش انجماد سریع ساخته شده‌اند، قوس مقاومی ایجاد می‌کنند. سرباره در این نوع الکترودها ناچیز است. از الکترودهای انجاد سریع می‌توان در موقعیت‌های مختلف جوشکاری استفاده کرد.

         الکترود انجماد پرشده با دانه‌های یکنواخت

         پوشش در الکترودهایی که به روش انجماد پرشده ساخته می‌شوند سنگین است. این الکترودها قابلیت خارج کردن سرباره و همچنین ایجاد دانه‌های یکناخت در محل جوشکاری را دارند.

         انواع الکترود جوشکاری از نظر جنس مفتول

         همانطور که توضیح دادیم، الکترود از یک شاخه و پوشش دورش ساخته شده است. جنس شاخه الکترود پارامتر دیگری برای دسته‌بندی الکترودها است.

         انواع الکترود جوشکاری بر اساس جنس مفتول عبارت اند از:

         • فولاد کم کربن
         • فولاد ضد زنگ
         • نیکل
         • آلومینیوم
         • پلی اتیلن

         انواع الکترود جوشکاری از نظر ضخامت پوشش

         ضخامت پوشش الکترودهای جوشکاری عامل دیگر دسته‌بندی این محصولات است. این ضخامت در عمق نفود، قوس الکتریکی و دوام جوشکاری تاثیرگذار است.

         انواع جوشکاری با الکترود بر اساس ضخامت به انواع زیر تقسیم می‌شوند:

         • پوشش نازک
         • پوشش متوسط
         • پوشش ضخیم
         • پوشش خیلی ضخیم
           

           سوالات متداول

           اگر آمپر دستگاه جوشکاری با الکترود همخوانی نداشته باشد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
           اگر آمپر دستگاه جوشکاری کمتر از ظرفیت الکترود باشد، جوش استحکام و نفوذ کافی نخواهد داشت. اگر آمپر بیشتر از ظرفیت الکترود باشد هم الکترود می‌سوزد.

           آیا می‌توانیم آمپر دستگاه را بر اساس نیاز خود تنظیم کنید؟
           اینورترهای رونیکس این قابلیت را دارد که کاربر بر اساس نیاز خود و جنس الکترود، آمپر دستگاه را تنظیم کند.